- KAYAHAN’IN ESERLERİNİN NİLÜFER TARAFINDAN OKUNMAMASINA YÖNELİK İHTİLAF VE YARGI KARARI...                                                                                                 

Kayahan Açar ve Nilüfer Yumlu arasındaki müzikal işbirliği sonucunda; Nilüfer Yumlu 1982 yılından 2004 yılına kadar Kayahan Açar’a ait “Kar Taneleri”, “Yağmur”, “Acıkmışım Sevgine”, “E Bebeğim E”, “Esmer Günler”, “Mor Menekşe”, “Seni Seviyorum”, “Yemin Ettim”, “Sen Mühimsin”, “Aman”, “Mavilim”, “Herşeyden Çok”, “Çok Uzaklarda”,  “Büyük Aşkım”, “Olur mu Olur mu”, Gözlerinin Hapsindeyim” ve “Melankoli” isimli eserleri albümlerinde, TV programlarında, sahne ve konser çalışmalarında kullanmıştır.

Kayahan Açar, yukarıda sayılan eserlerin kaset ve CD için icra edilmesi konusunda ve yalnızca kaset ve CD için sınırlı olmak kaydı ile icrası konusunda Nilüfer Yumlu’ya sınırlı sürelerle (her bir albümün piyasaya çıkış tarihinden itibaren işleyecek 3 yıl süre ile sınırlı olarak) basit ruhsat niteliğinde izin vermiştir.

Kayahan Açar, bu eserlerin Nilüfer Yumlu tarafından sahne ve konserlerde icra edilmesine yönelik olarak YAZILI İZİN VE MUVAFAKAT BELGESİ VERMEMİŞTİR. Tarafların aralarında sözlü olarak yaptıkları anlaşma ve mutabakat gereği, bu eserlerin sahne ve konserlerde kullanımı karşılığı Nilüfer Yumlu, her bir sahne ve konser gelirinin % 5’ini birer aylık aralar ile Kayahan Açar’a ödemeyi kabul etmiş, Kayahan Açar da eserlerinin Nilüfer Yumlu tarafından sahne ve konserlerde kullanılmasına rıza göstermiş, % 5’lik payın ödenmesi şartı ile eserlerin kullanılmasına karşı herhangi bir itiraz ya da yasal işlem yapmamıştır.

Taraflar arasındaki bu anlaşma ve mutabakat 2004 yılı başına kadar devam etmiştir. Bu süreçte Nilüfer Yumlu, aylık periyotlar halinde sahne ve konser gelirinin % 5’lik kısmını Kayahan Açar’ın banka hesabına havale etmiş, ödemiş ve eserleri kullanmıştır. Ancak 2004 yılı başında Nilüfer Yumlu, Kayahan Açar’a sahne ve konserler için ödeme yapmayacağını, ödeme yapmaksızın eserleri kullanacağını söylemiş ve ödemeleri kesmiştir. Bunun üzerine Kayahan Açar tarafından Nilüfer Yumlu’ya ödemeleri yapmaya devam etmesi aksi halde eserleri kullanmaması yönünde İHTARNAME (Beşiktaş 11. Noterliği’nin 19.01.2004 tarih ve 02551 sayılı İhtarnamesi ve Beşiktaş 11. Noterliği’nin 03.08.2004 tarih ve 32951 sayılı İhtarnamesi.) çekilmiştir. Kayahan Açar’ın bu yöndeki gerek sözlü gerekse yazılı uyarıları Nilüfer Yumlu tarafından dikkate alınmamış, Nilüfer Yumlu, Kayahan Açar’a ait eserleri izinsiz ve bedelsiz şekilde sahne ve konserlerde okumaya devam etmiştir.

Kayahan Açar, MESAM’a üye olurken verdiği YETKİ BELGESİ’nde de Nilüfer Yumlu ile ilgili sahne ve konser telif bedellerini doğrudan Nilüfer Yumlu’dan aldığı için, bu hak ve gelirlerin tahsil ve takip yetkisini MESAM’a vermemiş, yetki belgesinde istisna hüküm koymuştur.

Kayahan Açar’a ait eserlerin Nilüfer Yumlu tarafından sahne ve konserlerde icra edilmesi yönünde Kayahan Açar tarafından verilmiş herhangi bir yazılı izin olmadığı hususu T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema ve Telif Hakları Genel Müdürlüğü kayıtları ve İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2004/104 ESAS ve 2004/102 KARAR sayılı dosyası ve iş bu dosya içerik ve kararı ile de sabit olmuş, belgelenmiştir.

  

FSEK’in 52’nci Maddesi “Mali hakların devrine dair izin ve sözleşmelerin yazılı olacağı” hükmünü öngörmüş olup; eser sahibinden yazılı izin alınmaksızın bir eserin temsil edilmesi, sahne ve konserlerde icra edilmesi mümkün değildir.

FONOGRAM YAPIMCISINA ESERLERİN KASET ve/veya CD GİBİ SES TAŞIYICI MATERYALLER ÜZERİNE İCRA EDİLMESİNE YÖNELİK VERİLEN İZİN, ESERLERİN İCRACI SANATÇI TARAFINDAN SAHNEDE TEMSİL ve İCRA EDİLMESİNE YÖNELİK İZİN YERİNE GEÇMEZ. Nilüfer Yumlu’ya verilen muvafakat ve izin belgelerinin hiçbirinde “ESERLERİN SAHNEDE TEMSİL ve İCRASINA YÖNELİK” İZİN ve MUVAFAKAT YOKTUR. Anılan muvafakat belgeleri YALNIZCA KASET ve/veya CD üzerine icra ve kayıt ile ve ayrıca süre ile sınırlı olarak verilmiş olup; bu muvafakat beyanlarının dahi süreleri dolmuştur.

FSEK 52. Madde; eserlerle ilgili mali hakların yazılı şekilde ve konuları ayrı olan hakların, ayrı ayrı belirtilmesini açıkça öngörmüştür. FSEK’in meslek birlikleri ile ilgili hükümleri, fikri mülkiyet hukuku alanındaki sair düzenlemeler açıkça ortaya koyar ki; MESLEK BİRLİKLERİ ÜYELERİNDEN ALDIKLARI YETKİLER İLE SINIRLI YETKİLERE SAHİPTİR. Kayahan Açar’ın eserlerinin Nilüfer Yumlu tarafından kullanılmasına, temsil ve icra edilmesine yönelik hususlar Kayahan Açar tarafından MESAM yetkisi dışında tutulmuş, MESAM’a bu yönde bir yetki verilmemiştir.

Bu gelişmeler üzerine Kayahan Açar tarafından Nilüfer Yumlu’ya karşı İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde; Kayahan Açar’a ait eserlerin Nilüfer Yumlu tarafından sahne ve konserlerde icra edilmesinin yasaklanması talebi ile dava açılmıştır. Mahkeme 2006/156 Esas ve 2006/1 Karar sayılı HÜKMÜ İLE “KAYAHAN AÇAR’A AİT ESERLERİN SAHNE VE KONSERLERDE NİLÜFER YUMLU TARAFINDAN İCRA EDİLMESİNİ, OKUNMASINI YASAKLAMIŞTIR...”

- ŞEHRAZAT’IN ESERLERİNİN GÜLBEN ERGEN TARAFINDAN OKUNMASI İLE İLGİLİ İHTİLAF...

Şehrazat Kemali Söylemezoğlu tarafından Gülben Ergen’e Beşiktaş 11. Noterliği’nin 10.09.2008 tarih ve 138646 sayılı ihtarname keşide edilmiş ve iş bu ihtarnamede Gülben Ergen’den 75.000-YTL’nin 3 gün içinde ödenmesi talep edilmiş, aksi halde Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’na ait eserlerin konserlerde Gülben Ergen tarafından seslendirilmemesi ihtar edilmiştir.  

Gülben Ergen’in albümünde yer alan ve/veya konserlerde Gülben Ergen tarafından icra edilmiş olan Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’na ait eserlerin bir kısmı; tamamı Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’na ait eserler değil, Şehrazat Kemali Söylemezoğlu ve diğer eser sahiplerinin iştiraki ile yazılmış eserlerdir. Bu nedenle tamamı Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’na ait olmayan eserlerin mali haklarına yönelik olarak Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’nun tek başına hak ve yetki kullanması söz konusu olamaz.  

“Birden fazla kimselerin birlikte vücuda getirdikleri eserin kısımlara ayrılması mümkünse, bunlardan her biri vücuda getirdiği kısmın sahibi sayılır.Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, eseri birlikte vücuda getirenlerden her biri bütün eserin değiştirilmesi veya yayımlanması için diğerlerinin iştirakini isteyebilir. Diğer taraf muhik bir sebep olmaksızın iştirak etmezse, mahkemece müsaade verilebilir. Aynı hüküm mali hakların kullanılmasında da uygulanır.” (5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, Madde 9- Eser Sahiplerinin Birden Fazla Oluşu)

“Birden fazla kimsenin iştirakiyle vücuda getirilen eser ayrılmaz bir bütün teşkil ediyorsa, eserin sahibi onu vücuda getirenlerin birliğidir. Birliğe adi şirket hakkındaki hükümler uygulanır. Eser sahiplerinden biri, birlikte yapılacak bir muameleye muhik bir sebep olmaksızın müsaade etmezse, bu müsaade mahkemece verilebilir. Eser sahiplerinden her biri, birlik menfaatlerine tecavüz edildiği takdirde tek başına hareket edebilir. Bir eserin vücuda getirilmesinde yapılan teknik hizmetler veya teferruata ait yardımlar, iştirake esas teşkil etmez. Birden fazla kimsenin iştiraki ile vücuda getirilen eser, ayrılmaz bir bütün teşkil ediyorsa bir sözleşmede veya hizmet şartlarında veya eser meydana getirildiğinde yürürlükte olan herhangi bir yasada aksi öngörülmediği takdirde birlikte eser üzerindeki haklar eser sahiplerini bir araya getiren gerçek veya tüzel kişi tarafından kullanılır. Sinema eseri ile ilgili haklar saklıdır.” (5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, Madde 9- Eser Sahipleri Arasında Birlik)

Gülben Ergen’in albümünde yer alan ve/veya Gülben Ergen tarafından konserlerde icra edilmiş olan Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’na ait eserler; 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda sayılan mali hak ve izinler herhangi bir şekilde süre, yer ve sayı ile sınırlandırılmamış şekilde ve 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 52. Maddesi’ne uygun olarak Şehrazat Kemali Söylemezoğlu tarafından ve/veya Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’nun üyesi olduğu meslek birliğince verilen izinler kapsamında kullanılmış ve kullanılmaktadır.  Şehrazat Kemali Söylemezoğlu eserleri ile ilgili olarak 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda sayılan İŞLEME HAKKI (Madde-21), ÇOĞALTMA HAKKI (Madde-22) YAYMA HAKKI (Madde-23), TEMSİL HAKKI (Madde-24), İŞARET, SES ve/veya GÖRÜNTÜ NAKLİNE YARAYAN ARAÇLARLA UMUMA İLETİM HAKKI (Madde-25) mali hakları kullanma yetkisini YAZILI OLARAK Gülben Ergen’e vermiştir.

Şehrazat Kemali Söylemezoğlu eser sahibi sıfatı ile ESER SAHİBİ MESLEK BİRLİĞİ’ne ÜYEDİR. 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu gereğince de Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’nun eserleri ile ilgili olarak YAYMA HAKKI (Madde-23), TEMSİL HAKKI (Madde-24), İŞARET, SES ve/veya GÖRÜNTÜ NAKLİNE YARAYAN ARAÇLARLA UMUMA İLETİM HAKKI (Madde-25) haklarını kullanma ve mali hakları takip ve tahsil yetkisi Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’nun üye olduğu ESER SAHİBİ MESLEK BİRLİĞİ’ne aittir ve bu hak ve yetkiler ESER SAHİBİ MESLEK BİRLİĞİ’NCE KULLANILMAKTA, TAKİP VE TAHSİL EDİLMEKTEDİR.

“Bir eserden, doğrudan doğruya yahut işaret, ses veya resim nakline yarayan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynamak ve göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Temsilin umuma arz edilmek üzere vuku bulduğu mahalden başka bir yere teknik vasıta ile nakli de eser sahibine aittir. Temsil hakkı; eser sahibinin veya meslek birliğine üye olması halinde, yetki belgesinde belirttiği yetkiler çerçevesinde meslek birliğinin yazılı izni olmadan, diğer gerçek ve tüzel kişilerce kullanılamaz. Ancak, 33’üncü ve 43’üncü maddelerdeki hükümler saklıdır.

” (5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, Madde 24- Temsil Hakkı)  SAHNE VE KONSERLERDE İCRA EDİLEN ESERLERİN MALİ HAKLARININ TAKİP VE TAHSİL HAK VE YETKİSİ, ESER SAHİBİNİN ÜYESİ OLDUĞU MESLEK BİRLİĞİ’NE AİTTİR “

Girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahaller; eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya iletimine ilişkin 52’nci Madde’ye uygun sözleşme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alır ve sözleşmelerde yazılı malî hak ödemelerini bu madde hükümlerine göre yaparlar.” (5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, Madde 41- Umuma açık mahallerde eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanılması ve/veya iletilmesine ilişkin esaslar)  

“…Eser sahipleri ile bağlantılı hak sahiplerinin bu Kanunla tanınmış hakları, ülke içinde bu maddeye göre kurulan meslek birlikleri dışında; başka birlik, dernek ve benzeri kuruluşlar tarafından takip edilemez…“ (5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, Madde 42- Hükümete Tanınan Yetkiler/  Meslek Birliklerinin Kurulması)  Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’nun Beşiktaş 11. Noterliği’nin 10.09.2008 tarih ve 138646 sayılı ihtarında talep ve ihtar edilen hususlar başta 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu olmak üzere kanuna ve hukuka uygun değildir, haksızdır. Ayrıca Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’nun eserleri ile ilgili olarak, mali hakları bakımından herhangi bir zarar ve ziyanı yoktur. Gülben Ergen tarafından albümde kullanılan ve/veya konserlerde icra edilen eserler ile ilgili olarak Şehrazat Kemali Söylemezoğlu, piyasa rayiçlerinin çok üstünde mali hak ve gelir elde etmiştir.

İCRACI SANATÇILARIN SAHNE VE KONSER ÇALIŞMALARINDA İCRA ETTİKLERİ ESERLER (REPERTUVAR); ALBÜMLERDE YER ALAN ESERLERE, ALBÜMLERİN ÇIKIŞ DÖNEM VE SÜRECİNE ve hatta YAPILAN SAHNE VE KONSER ÇALIŞMALARININ NİTELİĞİNE ve SAHNE/KONSER ÇALIŞMASININ YAPILDIĞI DÖNEMDE BAŞKA SANATÇILARIN ALBÜMLERİNDE HİT OLAN ESERLERE GÖRE DEĞİŞİR, YENİLENİR…
Şöyle ki;
a- Her yeni albüm çıkışında, yeni albümdeki eserler sahne ve konser çalışmalarının temel repertuvarını oluşturur.
b- Yapılan performansın yer ve izleyici kitlesine göre ilave repertuvar değişkenlik gösterir. İzleyici ve dinleyici istekleri, kitlenin yaş durumuna göre repertuvara alaturka şarkılar ilavesi vb.
c- Sahne ve konser döneminde, başka sanatçıların albümlerinde olan ve çok sevilmiş eserler de sıklıkla sahne ve konserlerde icra edilir.d- Sahne ve konserlerde sıklıkla; klasik olmuş, çok sevilen eski eserlere de yer verilir.

Tüm bu hususlar ve Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’nun tüm eserlerin tek başına sahibi olmadığı hususları dikkate alınmadan GÜLBEN ERGEN ERDOĞAN’IN SAHNE VE KONSERLERDE İCRA ETTİĞİ ORTALAMA 20-25 MÜZİK ESERİNİN TAMAMININ SAHİBİ GİBİ BİR YAKLAŞIM HAKLI VE HUKUKİ OLAMAZ.

Kaldı ki, Gülben Ergen’in bugüne kadar yapmış olduğu albümlerde sadece Muhatab’ın değil SEZEN AKSU, KENAN DOĞULU, NAZAN ÖNCEL, ERCAN SAATÇİ, METİN ÖZÜLKÜ, DENİZ SEKİ, YILDIZ TİLBE, ALTAN ÇETİN, EMRE IRMAK, BÜLENT YETİŞ, SİNAN AKÇIL, HÜSEYİN YALIN  vb birçok önemli eser sahibinin eserleri yer almıştır.

Albümlerdeki bu dağılımın fazlası ile sahne ve konser repertuvarına da yansımakta olduğu hususu gözardı edilemez.

Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’ndan YAZILI İZİN ALINMIŞ OLMASI VE Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’nun ESERLERİNİN SAHNE VE KONSER TEMSİLİ TELİF HAKKI TAKİP VE TAHSİL YETKİSİNİ MESLEK BİRLİĞİNE VERMİŞ OLMASI NEDENİ İLE yasal bir yükümlülük olmamasına rağmen Gülben Ergen 2004 yılından itibaren konserlerinde icra ettiği Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’na ait eserlerle ilgili olarak Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’na ödeme yapmıştır.

Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’na Mart 2004’ten Haziran 2005'e kadar konser başına 600.- YTL, Haziran 2005’ten Ocak 2006'ya kadar konser başına 1.000.- YTL, Ocak 2006’dan Aralık 2007’ye kadar konser başına 1.500.- YTL  ödenmiştir. Bu süre içinde Gülben Ergen tarafından konserlerde icra edilen Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’na ait eserler ile ilgili olarak 118 adet konser için Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’nun banka hesabına ödenen net 99.700,00-YTL’dir. (Brüt tutar ise 120.420,47-YTL’dir.)

2004 ila 2007 yılları arasındaki ödeme tutarları Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’na ait eserlerin kullanım durumuna göre tespit ve tayin edilmiştir. 2008 yılında Gülben Ergen’in yeni albümü piyasaya çıkmış ve bu nedenle sahne ve konser repertuvarı yeni albümdeki şarkılardan oluşmuştur. 2008 yılında yapılan sahne ve konser çalışmalarından 10’unda sadece Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’na ait eserler kullanılmamış; İş bu 10 adet konserin 2’sinde 5 eser, 3’ünde 4 eser, 5’inde ise 2 eser kullanılmıştır.

Sahne ve konserlerde Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’na ait eserlerin kullanılması halinde makul bir bedel ödeneceği, aksine kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmadıkça Gülben Ergen tarafından gerektiğinde Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’na ait eserlerin bir kısmının sahne ve konserlerde icra edilmeye devam edileceği hususları, yazılı olarak Gülben Ergen tarafından Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’na bildirilmiştir. 

SONUÇ: 

1- Kayahan Açar, eserlerinin Nilüfer Yumlu tarafından sahne ve konserlerde kullanılmasına yönelik hiçbir yazılı izin vermemiş ve bu haklarını meslek birliğine de bırakmamıştır.

2- Şehrazat Kemali Söylemezoğlu, eserlerinin Gülben Ergen tarafından kullanılmasına yönelik yazılı izin ve muvafakat vermiş ve ayrıca eserlerinin sahne ve konserlerde icrası ile ilgili (temsili telif hak ve gelirlerinin) takip ve tahsilini üyesi olduğu meslek birliğine vermiş olup, zaten bu hak ve gelirleri meslek birliği tarafından takip ve tahsil edilmekte ve Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’na ödenmektedir.

3- Gülben Ergen, Şehrazat Kemali Söylemezoğlu’nun eserlerini kullanması halinde ayrıca bir ödeme yapmaktadır ve makul bir bedeli ödeyeceğini de (yasal yükümlülüğü olmamasına rağmen) beyan etmiştir.

4- Kayahan Açar ve Nilüfer Yumlu arasındaki dava ve ihtilaf ile Şehrazat Kemali Söylemezoğlu ve Gülben Ergen arasındaki ihtilafın fiili ve hukuki durum ve niteliği çok farklıdır.

5- Eser sahibinin yazılı izin vermiş olması ve/veya eser sahibinin meslek birliği üyesi olduğu (sahne ve konserler vb temsili hak takip yetkisini meslek birliğine verdiği) durumlarda; sahne ve konserlerde icra edilen eserler ile ilgili olarak yorumcu sanatçıların eser sahiplerine bedel ödemek ve doğrudan yazılı izin almak gibi bir yükümlülükleri yoktur.             

Etiketler: | | | | | | | | | | | | | | |

Makaleyi Tavsiye Et | 0 Comments|