Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’nda belirlenen genel hükümler ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda belirlenen özel hükümler kapsamında, sözleşmelerde “sözleşme hürriyeti” ilkesi gereği kural olarak; taraflar diledikleri şekilde sözleşme düzenleme ve imzalama hakkına sahiptirler.

Elbette, sözleşme hürriyeti ilkesi sınırsız değildir. Tarafların sözleşme hürriyeti; sözleşmenin ahlaka ve hukuka aykırı olmaması, sözleşme yükümlülükleri arasında denge olması, sözleşmenin bir tarafı aleyhine aşırı ve katlanılmaz borç ve yükümlülükler içermemesi gibi hukuki düzenleme ve kurallarla sınırlıdır.

Bilindiği üzere müzik yapımcıları ile şarkıcılar arasındaki ticari ve hukuki ilişkinin temelini albüm sözleşmeleri oluşturur. Albüm sözleşmeleri tarafların hak ve yükümlülüklerini düzenlemek yanında; aslında tarafların ticari ilişkilerinin ömrünü de belirleyen belgelerdir. Eğer sözleşme baştan savma, iki taraf için de üzerinde iyice düşünülmeden; bir avukata danışılmadan hazırlanmış, dikkatlice okunmadan imzalanmışsa; bu tür sözleşmeler bir süre sonra zaten tarafları karşı karşıya getirecek ve sorun mahkemeye taşınacaktır. Yapımcı ve şarkıcı kavgasında davalar aslında her iki tarafa da fayda değil, zarar getirir.

Yapımcı ve şarkıcı ticari ve hukuki ilişkisinin sağlıklı bir temele oturmasında dürüst, güvenilir ve iyi niyetli başlangıç önemlidir. Bu konuda şarkıcıların da aynı şekilde iyi niyetli ve çok dikkatli olması gerekir. Okunmadan, iyice konuşulup tartışılmadan, hatta bir avukata danışılmadan sözleşme imzalamanın ilerde bedeli ağır olacaktır. Sözleşmeler sonuçta; tarafların söz konusu çalışmadan umdukları, amaçladıkları, üzerinde mutabık kaldıkları koşulların yazılı hale getirilmesidir.

Bu noktada; yapımcı ve şarkıcının sözleşme düzenleme ve imzalama sürecinden önce aşağıdaki konuları açıkça konuşmaları ve bu noktalarda mutabakat sağlamaları gerekir.

a) Yapılacak albüm sayısı

b) Sözleşmenin süresi

c) Albümlerin hazırlanma ve piyasaya çıkarılma zamanları

d) Repertuvar, aranjör, stüdyo, fotoğraf / fotoğrafçı, video klip / klipler, yönetmen vb bu hususlarda kararlar nasıl alınacak? Ortak karar mı verilecek? Yapımcı mı karar verecek? Şarkıcı mı?

e) Kaç adet video klip yapılacak?

f) Video klipler hangi TV’lerde ne kadar yayınlanacak?

g) Prodüksiyon, klipler, reklam ve tanıtım için yapımcı ne kadar bütçe ayıracak? Harcayacak?

h) Sözleşmede yazılı bütçeye göre kaç adet CD satışından şarkıcıya hangi oran ya da miktarda ödeme yapılacak

Bu hususların net şekilde sözleşmede yazılı olması gerekir.

Bu önemli noktalar eğer net şekilde yazılı değilse; farazi bırakılmış ise bu durum taraflar arasında sorunları beraberinde getirecektir.

Bu noktada şarkıcıların sözleşmelerine “SANATÇI’nın üyesi olduğu ya da olacağı icracı sanatçı meslek birliği (MÜYORBİR) nezdinde doğacak hakları SANATÇI’ya ait olup; YAPIMCI, SANATÇI’nın icracı sanatçı meslek birliği (MÜYOBİR) nezdinde doğacak hak ve gelirlerinden herhangi bir hak ve ödeme talep edemez...” şeklinde bir madde ya da cümlenin sözleşmeye konulması şarkıcıların mali hak ve gelirleri bakımından çok önemlidir.

Albüm sözleşmelerinde repertuvar, aranjör, stüdyo, klip, tanıtım, ödeme, bütçe, albüm sayısı, albümlerin piyasaya çıkış zamanı vb unsurların yazılması hayati derecede önemli olmakla birlikte; tek taraflı, yapımcı lehinde düzenlenen sözleşmelerde eğer yapımcı objektif şekilde üzerine düşeni yapmamışsa; sektörün teamülleri gereği mahkemeler sözleşmede yazılı olmasa dahi hakkaniyet ölçüsünde çok isabetli kararlar vermektedir. Bu kapsamda eğer ortada bir albüm sözleşmesi varsa ve repertuvar, aranjör, stüdyo, klip, tanıtım, ödeme, bütçe, albüm sayısı, albümlerin piyasaya çıkış zamanı vb unsurlar net şekilde yazılı değil ya da hiç yazılı değilse; Mahkemeler müzik sektöründeki teamülü (yerleşik uygulama) dikkate alarak karar vermektedir.

Albüm sözleşmesinde süre yoksa, yapımcı en geç 2 yıl içinde albüm çıkarmak; prodüksiyon için bütçe yoksa ilgili şarkıcının kariyerine uygun şekilde repertuvar yapmak, aranjör ve stüdyo tahsis etmek; kliplerle ilgili sözleşmede hüküm yoksa bile orta bütçede en az 2 klip çekmek, müzik kanallarında yayınlatmak zorundadır. Eğer menajerlik yapımcıya verilmişse de yapımcı asgari ölçüde o şarkıcının aylık geçimini sağlayacak düzeyde iş sağlamak zorundadır. Bu konuda verilmiş ve Yargıtay tarafından onanmış birçok mahkeme kararı vardır.

“Şarkıcı ile sözleşmeyi imzaladım, kasama kaldırdım, ister albüm yaparım ister yapmam, şarkıcıyı evde oturturum” şeklindeki ilkel anlayışın hukuk ve mahkemelerde yeri yoktur...

Makaleyi Tavsiye Et | 0 Comments|