Av. AYDIN KURBAN

Müzik, sinema, yayıncılık ve bilişim sektörlerinin en hayati sorunu fiziki ve dijital korsandır. Müzik eserlerinin İnternet ortamında kolayca paylaşımı; fiziki, yani korsan CD sorununu belirgin ölçüde azaltmış, müzik sektörü bakımından fiziki (mekanik) korsanın yerini dijital korsan sorunu almıştır.

Ancak sinema ve yayıncılık alanında fiziki korsan sorunu aynen devam etmektedir. Her ne kadar korsan sorunu kadar medya ve basında tartışma konusu edilmese de aslında müzik sektörüne korsan kadar hatta, daha fazla zarar veren bir başka ihlal; TV, radyo ve umumi mahallerde izinsiz ve bedelsiz kullanılan müziktir.

Ulusal TV ve radyolar, yerel TV ve radyoların % 50’lik kısmı, büyük alışveriş merkezlerinin bir bölümü ve otellerin bir kısmı meslek birliklerince lisanslanmış olsa da izinsiz ve bedelsiz müzik kullanımı nedeniyle sektörün yıllık kaybı 400 milyon TL civarındadır. IFPI raporlarına göre dünya müzik endüstrisinin fiziki korsan sorunu nedeniyle yıllık kaybı 4 milyar Euro’dur. Dünya müzik pazarı bakımından korsan olarak satılan yıllık CD adedi 1 milyar adet civarındadır. Bu rakamlar, tüm müzik ürünü satışlarının yaklaşık % 40’lık kısmının korsan olarak satılmakta olduğunu ortaya koymaktadır.

KORSANLA MÜCADELE KONUSUNDA FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU’NDA YER ALAN HÜKÜM VE DÜZENLEMELER

Fikir ve Sanat Eserleri kavramı kapsamı içindeki ürünlerin (Müzik albümü; CD, sinema ürünleri; DVD, VCD, kitap vb) mutlaka bandrol taşıması şarttır. Bu ve yasa kapsamındaki ürünler, bandrol yapıştırılmaksızın üretilemez, satış ve dağıtımı yapılamaz. Fikir ve sanat eserlerinin tespit edilmesi ve çoğaltılmasına ilişkin materyalleri üreten ve/veya bu materyallerin dolum, çoğaltım ve satışını yapan veya herhangi bir şekilde yayan ve umuma arz eden yerler, Bakanlıkça ücret mukabili sertifikalandırılır. Yasal olarak alınması şart koşulan sertifikaları almadan faaliyet gösteren, 81'inci Madde’de gösterilen taahhütnamenin bir kopyasını almaksızın, bandrol alınması zorunlu fikir ve sanat eserlerini çoğaltan kişiler hakkında küçük işletmeler için 10.000,00-TL, orta büyüklükteki işletmeler için 30.000,00-TL, büyük işletmeler için 100.000,00-TL para cezaları verilir.

İzinsiz Kopyalama Yasaktır: Fonogramların, sinema eserleri, kitaplar ve bilgisayar yazılım ve programlarının izinsiz ya da çoğaltılması, izinsiz çoğaltılan kopyaların  satılması, dağıtılması da yasaktır.

Bandrollu Nüshaların Açıkta Satışı Yasaktır: Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunan, yasal biçimde çoğaltılmış, bandrollü nüshaların da yol, meydan, pazar, kaldırım, iskele, köprü vb. açık yerlerde satışı yasaktır.

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun korsanla ilgili hükümlerini ihlal edenler hakkında ceza ve hukuk davaları açılır. Hukuk ve ceza davaları ihtisas mahkemesinin bulunduğu yerlerde hukuk ve ceza ihtisas mahkemelerinde açılır. İhtisas mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk ve asliye ceza mahkemeleri görevli ve yetkilidir. Kamu davası yetkili savcılık tarafından açılır. Meslek birliklerinin de şikayet yetkisi vardır. Fikir ve Sanat ve Eserleri Kanunu’nda yazılı suç ve fiillerin kasten işlenmesi halinde ; 3005 sayılı Meşhud Suçların Muhakeme Usulü Hakkında Kanun uygulanır. Fikir ve Sanat ve Eserleri Kanunu’nda yazılı suçlardan hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı olan kişi, iki yıl içinde aynı suçu tekrar işler ise yeni suçtan verilecek ceza bir kat arttırılır. Fikir ve Sanat ve Eserleri Kanunu’nda belirtilen suçlara, unsurlarını taşıması halinde 4422 sayılı Çıkar Amaçlı Suç Örgütleriyle Mücadele Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanır. Bandrollenmesi, bandrol taşıması zorunlu ürün ve nüshaların, süreli olmayan yayınların, bandrol taşıyıp taşımadıkları Kültür ve Turizm Bakanlığı ve mülki idare amirleri tarafından re'sen veya Bakanlık talimatı ile denetlenir. 

Bir icra, fonogram veya yapımın izinsiz çoğaltılmış nüshalarının bu Kanun’un 81’inci Maddesi’nin yedinci fıkrasında sayılan yerlerde satışı ile ilgili ihlâllerde üç aydan iki yıla kadar hapis veya beş milyar liradan elli milyar liraya kadar ağır para cezasına veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisine birden hükmolunur. Bu madde ile belirlenen diğer hakların ihlâlinde iki yıldan dört yıla kadar hapis veya elli milyar liradan yüzeli milyar liraya kadar ağır para cezasına veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisine birden hükmolunur. (Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Md. 80)

Bu Kanun’a göre bandrol alınması gereken eser, icra ve yapımların tespit edildiği kaset, CD, VCD ve DVD gibi taşıyıcı materyaller ile süreli olmayan yayınları; Yol, meydan, pazar, kaldırım, iskele, köprü vb. yerlerde satanlar hakkında, üç aydan iki yıla kadar hapis veya beş milyar liradan elli milyar liraya kadar ağır para cezasına veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisine birden hükmolunur. Bandrol almaksızın çoğaltan ve yayan veya eser sahibinin ve bağlantılı hak sahibinin haklarını ihlal edecek şekilde bedelsiz yayan, bu Kanun’a ve ilgili mevzuata uygun alınmış bandrolleri mevzuatta belirlenen şekilde yapıştırmadan bedelli ve bedelsiz yayan kişiler hakkında, iki yıldan dört yıla kadar hapis veya elli milyar liradan yüzelli milyar liraya kadar ağır para cezasına veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisine birden hükmolunur. Bu Kanun ve ilgili mevzuata göre bandrol alma hakkı olmadığı halde, sahte evrak veya dokümanlarla veya herhangi bir biçimde Bakanlık veya yetkilendirdiği kuruluşları yanıltarak bandrol alan, münhasıran bandrol alınması gereken eser, icra ve yapımların tespit edildiği kaset, CD, VCD ve DVD gibi taşıyıcı materyaller ile süreli olmayan yayınlar için verilen bandrolleri amacı dışında kullanan kişiler hakkında, iki yıldan dört yıla kadar hapis veya yirmi milyar liradan ikiyüz milyar liraya kadar ağır para cezasına veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisine birden hükmolunur. Sahte bandrol imal eden, kullanan ve/veya sahte bandrolden her ne şekilde olursa olsun ticari menfaat sağlayan kişiler hakkında, üç yıldan altı yıla kadar hapis veya elli milyar liradan ikiyüzelli milyar liraya kadar ağır para cezasına veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisine birden, hükmolunur. (Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Md. 81)

Makaleyi Tavsiye Et | 0 Comments|