MÜZİK HAYATIMIZI “PRODÜKTÖR ŞARKICILAR” YÖNLENDİRİYOR…

- Yapılan son korsanlık operasyonunun ardından müzik hayatımızın yaşadığı çöküntüyü rakamlarla ifade etmek çok yönden yararlı olacaktır.

- MÜ-YAP 2007 - 2008 Dönemi Faaliyet Raporu’nda yer alan verilere göre 2008 yılında çıkan yeni albüm sayısı 3357. Fiziki pazarda alınan toplam bandrol sayısı 14.612.952’dir. 2008 yılı toptan satış cirosu ise 91.215.534 TL’dir. (Eski TL değerimizle yaklaşık 100 Trilyon).

- Böylesine küçülen bir bünyede yaşamak ve bu piyasayı yaşatmak mümkün mü?

- Ülke müziğinin geldiği bu boyutu verilere göre incelerken müziğin kültürel işlevindeki sorumluğunu da şarkıcılarımızın üstlendiğini görüyoruz.

- 2008 yılında en çok dinlenen 50 MÜYORBİR üyesi yorumcu sanatçı arasında bir araştırma yaptık. “Kendi albümünün prodüktörlüğünü yapan”la, “Yapımcısıyla işbirliği yapan şarkıcı” sayısı arasında ciddi bir farklılık çıktı ortaya.

Dünyada yaşanan ekonomik krizden ülkemiz de ciddi bir etkileşim süreci yaşarken müzik hayatımızın sektörel anlamda dibe vurduğu tartışılmaz bir gerçektir.

Türkiye’de büyük sıkıntılar yaşayarak eriye eriye bugünlere gelen müzik yapımcılığının önünde sadece bugünkü evrensel krizi gösteremeyiz. Başta tezgah korsanlığı olmak üzere, İnternet yaygınlığı başlıca etkendir...

Yaşanan krizin en önemli ölçütü yıllık bandrol sayısıdır. Alınan yıllık bandrol sayısı, geçmiş yıllarla kıyaslandığında çöküntü çok net bir şekilde görülecektir. 90’lı yılların başında 250 - 300 milyon arasında seyreden bandrol sayıları 2008 yılı sonunda 14 milyon seviyelerine düşmüş durumda. Bu sayının içinde kaset, CD, yerli ve yabancı albümlerin tümünü sayabiliriz.

Perakende müzik mağazalarının bile yok olduğu ülkemizde; D&R mağazalarında 12-13 TL’ye satılan CD’lerin depo çıkış fiyatları KDV hariç 7 TL’dir. Depo çıkış rakamı olan 7 TL’nin içine; beste-söz, stüdyo ses kaydı, icracı müzisyenler, solist, CD çoğaltım, kapak grafik, tanıtım ve dağıtım payı gibi kalemler girdiğinde yapımcının kar etmesi olanaksızdır.

Bu değerlendirmeye ekleyeceğimiz iki not, geçmiş yıllarla kıyaslandığında önemlidir:

1- 2008’de çıkan albüm sayısı: 3357 adet

2- 2008 toptan satış cirosu: 91.215.534 TL. (Sektörün parasal hacmi)

YAPIMCILAR YALNIZ BIRAKILMIŞTIR

Krizi değerlendirirken evrensel boyuta takılmak yanlış olur. Fiziki satışların yok olmasına başlıca sebep kuşkusuz tezgah korsanlığıdır. Korsanla mücadelede yasalar ağır cezalara hükmetse de bu mücadelede yapımcılar yalnız bırakılmıştır. İçişleri Bakanlığı ve emniyet birimleriyle yapılması gereken operasyonlar İnternet egemenliğinin kol sardığı bugünlere sarkmıştır. Böyle olunca “Atı alan Üsküdar’ı geçmiştir.”

Müzik hayatına son veren korsanlar şimdi de tezgahlarda Türk filmciliğinin emeğini çalmaktadır. Müzik piyasasını daraltan diğer etkenlere baktığımızda müzik alıcısının CD fiyatlarını pahalı bulması, dolayısıyla alım gücünün düşmesi, radyoların çokluğu ve ticari müziğin sıradan ve benzeri yapıtlardan oluşan bir kakofoniye dönüşmesi olumsuz faktörler olarak sıralanabilir.

İşte yazımıza kaynak teşkil eden MÜ-YAP verileri:

Son 5 Yıllık Bandrol Miktarları

2004

2005

2006

2007

2008

Yabancı CD

1.560.672

1.780.370

1.788.003

1.452.421

1.951.869

Yabancı DVD

-

73.231

45.695

62.095

61.857

Yabancı MC

935.468

637.707

300.510

41.200

6.600

Yabancı LP

1.294

10.709

2.147

958

3.661

Blu-Ray

-

-

-

-

1.925

MD

-

-

1.250

-

-

Yerli CD

13.562.880

12.526.294

13.558.571

13.495.433

10.358.441

Yerli MC

27.874.109

15.806.517

9.010.990

4.577.232

1.917.200

Yerli DVD

-

-

17.900

57.300

59.800

Yerli LP

  

1.060

1.000

-

-

Yerli VCD

-

577.486

1.075.040

585.850

251.599

Toplam

43.934.423

31.413.374

25.801.106

20.272.489

14.612.952

Son 5 Yıllık Tahmini Satış Ciroları

<I style="mso-bidi-font-style: normal"></I> 

2004 toptan satış cirosu

2005 toptan satış cirosu

2006 toptan satış cirosu

2007 toptan satış cirosu

2008 toptan satış cirosu

Yabancı CD

23.183.800

58.173.480

25.404.840

22.532.450

30.384.572

Yerli CD

51.684.719

25.257.552

64.337.648

69.445.178

51.901.643

Yabancı MC

6.647.242

4.058.318

2.113.894

269.813

49.500

Yerli MC

71.119.911

49.311.928

26.286.856

13.793.032

5.638.273

Yabancı DVD

  

1.105.825

774.285

959.490

1.016.888

Yerli DVD

  

-

290.375

576.884

624.932

Yabancı LP

  

102.100

25.327

15.620

50.576

Yerli LP

  

10.106

    

-

Blu Ray

  

-

   

26.708

Yerli VCD

  

3.118.424

6.849.288

3.479.669

1.522.443

TOPLAM

152.635.672

141.137.733

126.082.513

111.072.135

91.215.534

Son 5 Yıllık Yayınlanan Albüm Sayıları (Yerli+Yabancı)

2004

2005

2006

2007

2008

Bandrol alan albüm sayısı

12.357

12.112

11.135

9.717

8.578

Yeni çıkan albüm sayısı

4.802

5.152

3.874

3.728

3.357

Önceki yıllara ait albüm sayısı

7.555

6.960

7.261

5.989

5.221
</DIV>

Son 5 Yıllık Yayınlanan Yerli Albüm Sayıları

(Ortak albümler yerli yapım olarak kabul edilmiştir.)

2004

2005

2006

2007

2008

Bandrol alan yerli albüm sayısı

5.643

4.510

4.320

3.965

3.407

Yeni çıkan yerli albüm sayısı

1.720

1.700

1.604

1.748

1.613

Önceki yıllara ait yerli albüm sayısı

3.923

2.810

2.716

2.217

1.794
</DIV>

MÜZİĞİN KÜLTÜREL ÖNEMİ

Müzik sektörünün yaşadığı çöküntüde; istatistiki bilgiler ve somut rakamsal verileri açıklayarak durumun kötülüğünü çizerken, müziğin kültürel ağırlığının öksüzleştiğini de unutmamak gerekir.

Ülkemizde bugün ve bu şartlarda müzik yapımcılığına soyunmak mümkün değildir. Unkapanı Plakçılar Çarşısı’nda hayatlarını sürdürmeye çalışan yapımcı firmalar, dağıtımcı payları ve sanatçıların menajerlik haklarından pay alarak ayakta duruyorlar. Önemli bir kısmı da elindeki eski repertuvar gücüyle pazarda var olmaya çalışıyor.

Müzik endüstrisi bile diyemediğimiz bu ortamda, sıkıntılarıyla boğuşan bu insanları, müziğin kültürel işlevinden sorumlu kılmak mümkün mü? Tabii ki mümkün değil.

Zaten uzun yıllardan beri müziğe yatırım yapan “yapımcı”, prodüktörlük görevini üstlenmiyordu. Bu işleri Türkiye’de az sayıdaki aranjörler ile yorumcu sanatçı çoğunlukla kendisi yapıyordu. Kısacası bugünkü koşullarda artık “Prodüktör Şarkıcılık” gibi bir unvan var. Bu tür şarkıcılar albüm finansını yapımcıdan alsın ya da almasın, albüm masterı üzerindeki tüm işlevi kendi kontrollerinde tutuyor. Bu kervandaki örneklere, lokomotif isimlerden başlayabiliriz;

Sezen Aksu, Kayahan, Tarkan, Orhan Gencebay, Nilüfer, Serdar Ortaç, Kenan Doğulu, Mustafa Sandal, İbrahim Tatlıses, Şebnem Ferah ve ünlü rock gruplarıyla birlikte uzayıp giden bir liste çıkıyor karşımıza.

Derginiz AKORT bu konuda MÜYORBİR üyeleri arasında bir araştırma yaptı. 2008 yılında dijital platform (TT Net, Turkcell, anlaşmalı GSM operatörleri ve ulusal TV kanalları) üzerinden şarkıları en çok çalınan ilk 50 şarkıcı içinde sadece 9 sanatçı albüm yaparken; aranjör, repertuvar, stüdyo ve benzeri işlemleri yapımcılarıyla birlikte belirliyor. Kimdir bu sanatçılar, isimlerini sıralayalım:

Ebru Gündeş, Sibel Can, Aslı Güngör, Zara, Kibariye, Berdan Mardini, Gülay, Gülşen ve Bengü…

Listemizde yer alan diğer 41 yorumcu sanatçı albümlerinin prodüktörlüğünü bizzat kendileri yapıyor.

Albümlerinde kullanacakları şarkıları kendileri seçiyorlar, aranjörü, stüdyoyu kendileri belirliyorlar.

Bu işlevlerin yanında; fotoğrafçı ve klip yönetmeni seçimlerine kadar şarkıcı, albümünde söz sahibi durumunda.

Bu özellikli yorumcu sanatçılarımızın yanında daha farklı kimlikte olanlar da var. Albümde yer alan tüm besteleri ürettikleri gibi kendi seçtikleri stüdyoda aranjörlüğünü kendi üstlenen yorumcularımız da mevcut.

Özetlenecek olursa; 2008 yılında şarkıları en çok dinlenen 50 yorumcumuzun sadece 9’u yapımcısıyla birlikte albüm hazırlarken, 41 yorumcumuz “Prodüktör Şarkıcı” unvanıyla müzik çalışmalarını sürdürüyor.

Aslında ülkemiz müziğindeki bu gerçek; dünya müziğindeki güncellik içinde yer alan bir gerçekle buluşuyor. Müziğin İnternet’te yaygınlaşması sebebiyle yapımcılık geriye giderken, şarkıcının gücü ve fonksiyonu öne çıkıyor “artistik performans” daha önemseniyor tüm dünyada...

PRODÜKTÖRLÜĞÜN TANIMI

Şarkıcılarımızı prodüktör yapan sebepleri inceledikten sonra müzikseverlere bir kez daha hatırlatmak düşüncesiyle “prodüktör” tanımını açıklayalım:
“Prodüktör, hazırlanacak albümün hedef kitlesini belirlemekle işe başlar. Sonrasında müzikal tarzın adını koyar ve albümde yer alan parçaları seçer. Bestelere uygun aranjörlerin seçimi, şarkı sözlerinin kontrolü, albüm soundunun şekillenmesi, kayıt ve miks işlemleri sonrasında albüm masterının yapımcıya tesliminden sorumludur. Bunların içinde en önemlisi, yorumcunun albümdeki performansının da sorumlusudur.”

2008 YILI EN ÇOK DİNLENEN MÜYORBİR ÜYESİ 50 YORUMCU

1- SERDAR ORTAÇ

2- RAFET EL ROMAN

3- İSMAİL YK

4- İBRAHİM TATLISES

5- SEZEN AKSU

6- EBRU GÜNDEŞ

7- GÜLBEN ERGEN

8- DEMET AKALIN

9- KIRAÇ

10- SİBEL CAN

11- KENAN DOĞULU

12- ORHAN GENCEBAY

13- AHMET KAYA

14- ŞEVVAL SAM

15- GÖKHAN ÖZEN

16- ZARA

17- ASLI GÜNGÖR

18- FUNDA ARAR

19- NİLÜFER

20- YILDIZ TİLBE

21- DENİZ SEKİ

22- MÜSLÜM GÜRSES

23- BARIŞ MANÇO

24- YAVUZ BİNGÖL

25- TARKAN

26- AJDA PEKKAN

27- FERDİ TAYFUR

28- KİBARİYE

29- HANDE YENER

30- FERİDUN DÜZAĞAÇ

31- NEV

32- TÜRKÜ

33- NAZAN ÖNCEL

34- ŞEBNEM FERAH

35- CENGİZ KURTOĞLU

36- BERDAN MARDİNİ

37- VOLKAN KONAK

38- MUSTAFA SANDAL

39- EDİP AKBAYRAM

40- YAŞAR

41- ÜMİT BESEN

42- SERTAB ERENER

43- ONUR AKIN

44- TEOMAN

45- AŞKIN NUR YENGİ

46- GÜLAY

47- CEM KARACA

48- KUBAT

49- GÜLŞEN

50- BENGÜ

Etiketler: |

Makaleyi Tavsiye Et | 0 Comments|