MÜZİK VE SAHNE SANATÇILARININ DİKKATİNE!

SOSYAL GÜVENLİK VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI HAKLARI

MÜZİK-SEN Genel Başkanı Mehmet Çırıka, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası’ndan sanatçılarımızın da yararlanabileceği temel haklar ve uygulamalar konusunda AKORT’a incelenmeye değer açıklamalar yaptı.

KİMLER MÜZİK VE SAHNE SANATÇISI SAYILIR?

5510 sayılı Yasa’nın 4. Madde’sinin 2. Fıkra’sının (b) bendinde belirtilen güzel sanat dalları kapsamındaki uğraşı alanı ve çalışanları gösterir liste, Sosyal Sigortalar İşlemleri Yönetmeliği’nin ekinde yer almış olup; bu listede 6 başlık altında gruplandırılan sanat dallarında faaliyet gösterenler sanatçı sayılmıştır.

Bu listeye göre; müzik ve sahne sanatçıları kapsamında sayılan uğraşı alanları şunlardır;

Halk Müziği Araştırmacısı (Derleyicisi), Halk Müziği Solistleri, Halk Müziği Enstrüman Sanatçıları, Halk Müziği Yorumcuları, Besteci, Aranjör, Solist, Söz Yazarı, Vokalist, Stajyer Sanatçı, Koro Sanatçısı, Enstrüman Yapımcısı, Koro Şefi ve Yardımcısı, Nota Yazım-Basım Elemanı, Sanatçı Yetiştirici (Öğretmen), Saz Sanatçısı, Orkestra Şefi ve Yardımcısı, Orkestra Üyeleri, Elektronik Müzik Yapımcısı-Uygulayıcı, Akortçu, Dansör, Dansöz, Takdimci, Showman, Kayıt Stüdyosu Teknisyeni, Seslendirme Teknisyeni ve Yardımcısı, Konser Organizatörü, Efekt Yapımcıları.

BİR İŞVERENE BAĞLI MÜZİK VE SAHNE SANATÇILARI HANGİ KAPSAMDA SİGORTALI SAYILIR?

5110 sayılı Yasa’nın 4. Madde’sinin 2. Fıkra’sının (b) bendi gereğince; “Bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan film, tiyatro, sahne gösteri, ses ve saz sanatçıları ile müzik, resim, heykel, dekoratif ve benzeri diğer uğraşları içine alan bütün güzel sanat kollarında çalışanlar ile düşünür ve yazarlar”, 4. Madde’nin 1. Fıkra’sının (a) bendi (devredilen SSK) kapsamında sigortalı sayılır. Bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan sanatçıların sigortalılığı için hizmet akdi koşulu aranmaz.

BİR İŞVEREN TARAFINDAN ÇALIŞTIRILAN MÜZİK VE SAHNE SANATÇILARININ BİLDİRİLMESİ NASIL YAPILIR?

5510 sayılı Yasa’nın 4. Madde’sinin 1. Fıkra’sının (a) bendi kapsamında bir işveren tarafından çalıştırılan müzik sanatçılarının sigortalı işe giriş, işten ayrılış bildirgeleri ile aylık prim ve hizmet belgeleri işverenleri tarafından SGK’ya bildirilir.

BİR İŞVEREN TARAFINDAN ÇALIŞTIRILAN MÜZİK VE SAHNE SANATÇILARI HANGİ ORANDA PRİM ÖDER?

5510 sayılı Yasa’nın 4. Madde’sinin 1. Fıkra’sının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar için % 20 oranında malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödenmekte olup, bunun % 9’u sigortalı, % 11’i işveren hissesidir. İş kazası ve meslek hastalığı primi, iş kollarına göre % 1 ile % 6,5 arasında değişmekte olup, tamamı işverence ödenir. Genel Sağlık Sigortası Primi ise % 5 sigortalı, % 7,5 işveren hissesi olmak üzere toplam % 12,5’dur.

BİR İŞVEREN TARAFINDAN ÇALIŞTIRILAN MÜZİK VE SAHNE SANATÇILARI GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARDIMLARINDAN NASIL YARARLANIR?

5510 sayılı Yasa’nın 4. Madde’sinin 1. Fıkra’sının (a) bendi kapsamında bir işveren tarafından çalıştırılan müzik sanatçıları ve bunların bakmakla yükümlü oldukları eş, çocuk, ana ve babalarının sağlık hizmeti, sağlık kuruluşuna başvurulan tarihten önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün genel sağlık sigortası primi ödenmiş olmak koşuluyla genel sağlık sigortasından yararlanırlar.

BİR İŞVERENE BAĞLI OLMAKSIZIN KENDİ ADINA VE HESABINA (BAĞIMSIZ) ÇALIŞAN MÜZİK VE SAHNE SANATÇILARI HANGİ KAPSAMDA SİGORTALI SAYILIR?

Bir işverene bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına (bağımsız) çalışan müzik sanatçılarından ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, 5510 sayılı Yasa’nın 4. Madde’sinin 1. Fıkra’sının (b) bendi (devredilen BAĞ-KUR) kapsamında sigortalı sayılırlar.

BİR İŞVERENE BAĞLI OLMAKSIZIN (BAĞIMSIZ) ÇALIŞAN MÜZİK VE SAHNE SANATÇILARININ BİLDİRİLMELERİ NASIL YAPILIR?

5510 sayılı Yasa’nın 4. Madde’sinin 1. Fıkra’sının (b) bendi kapsamında bir işverene bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan müzik sanatçılarının, nüfus müdürlüğünden alacakları nüfus kayıt örneği ve gerekli diğer belgelerle birlikte ilgili SGK müdürlüğüne bizzat başvurarak sigorta girişlerini yaptırmaları gereklidir.

BİR İŞVERENE BAĞLI OLMAKSIZIN (BAĞIMSIZ) ÇALIŞAN MÜZİK VE SAHNE SANATÇILARI HANGİ ORANDA PRİM ÖDERLER?

Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan müzik sanatçıları; % 20 oranındaki malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları, iş koluna göre % 1 ile % 6,5 oranları arasında değişen iş kazası ve meslek hastalığı ve % 12,5 oranındaki genel sağlık sigortası primlerinin tamamını kendileri öderler.

BİR İŞVERENE BAĞLI OLMAKSIZIN (BAĞIMSIZ) ÇALIŞAN MÜZİK VE SAHNE SANATÇILARI GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARDIMLARINDAN NASIL YARARLANIRLAR?

Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan müzik sanatçıları ile bunların bakmakla yükümlü olduğu eş, çocuk, ana ve babalarının sağlık hizmeti, sağlık kuruluşuna başvurulan tarihten önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün genel sağlık sigortası primi ödenmiş olmak ve 60 günden fazla prim borcu bulunmamak koşuluyla genel sağlık sigarasından yararlanırlar.

MÜZİK VE SAHNE SANATÇILARI İSTEĞE BAĞLI SİGORTALI OLABİLİRLER Mİ?

Herhangi bir işyerinde veya kendi adına ve hesabına çalışmayan müzik ve sahne sanatçıları ile çalıştığı halde işverence kayıt dışı çalıştırılan müzik sanatçıları sosyal ve sağlık güvencelerini sağlamak için isteğe bağlı sigortalı olabilirler. Ayrıca bir işyerinde 5510 sayılı Yasa’nın 4. Madde’sinin 1. Fıkra’sının (a) bendi kapsamında sigortalı olmakla birlikte 30 günden daha az çalışan müzik sanatçıları da aynı zamanda isteğe bağlı sigortalı olarak aylık çalışma gün sayılarını 30 güne tamamlayabilirler.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTALI OLMAK İÇİN GEREKLİ KOŞULLAR VE YAPILACAK İŞLER NELERDİR?

İsteğe bağlı sigortalı olmak için Türkiye’de ikamet etmek ve 18 yaşını doldurmuş olmak yeterlidir.

İsteğe bağlı sigortaya devam etmek için, örneği SGK’ca düzenlenmiş olan talep dilekçesiyle ikamet adresine en yakın (ilgili) sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine başvurmak gereklidir.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK NE ZAMAN BAŞLAR?

İsteğe bağlı sigortalılık; talep dilekçesinin SGK kayıtlarına intikal ettiği tarihi izleyen günden itibaren başlar. İsteğe bağlı sigortaya geçen sigortalılara, SGK’ca sigortalılığın başladığı tarih ve ödenecek prim tutarları ve ödemelerin yapılacağı bankalar konusunda bildirim yapılır.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTA PRİMLERİ NE ZAMAN ÖDENİR?

İçinde bulunulan aya ait isteğe bağlı sigorta primi, izleyen ayın sonuna kadar SGK’nın anlaşmalı olduğu bankalara ödenir. Süresinde ödenmeyen isteğe bağlı sigorta primlerinin ait olduğu aydan itibaren 12 aylık süre içerisinde de prim, gecikme zammı ve cezasıyla birlikte ödenmesi mümkündür.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK NASIL SONA ERER?

İsteğe bağlı sigortalılık; a) SGK’nın ilgili müdürlüğüne/merkezine yazılı olarak sona erdirme talebinde bulunulması, b) Aylık bağlanmasına hak kazanılarak tahsis talebinde bulunulması, c) Sigortalının ölümü halinde sona erer.

Sona erdirme talebinde bulunanların primi ödenmiş son günü izleyen günden, aylık bağlanması (tahsis) talebinde bulunanların talep tarihinden, ölenlerin ise ölüm tarihinden itibaren isteğe bağlı sigortalılıkları sona erer.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTA PRİMİ ÖDENEN SÜRELER NASIL DEĞERLENDİRİLİR?

İsteğe bağlı sigortaya prim ödenmiş süreler malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları (emekliliğe esas hizmet süreleri) ile genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanmasında dikkate alınır. İsteğe bağlı sigortalılık süreleri, 5510 sayılı Yasa’nın 4. Madde’sinin 1. Fıkra’sının (b) bendi (devredilen BAĞ-KUR) kapsamında sigortalılık süresi olarak nazara alınır.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTA PRİM ORANI NEDİR?

İsteğe bağlı sigortalılar, prime esas kazancın alt sınırı ile üst sınırı arasında kalmak ve kendilerince yazılı olarak beyan edilmek koşuluyla, % 32 oranında prim öderler. Bunun % 20’si malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi, % 12’si ise genel sağlık sigortası primidir.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILAR SAĞLIK YARDIMLARINDAN NASIL YARARLANIR?

Prim borcu olmayan ve 30 gün prim ödeyen isteğe bağlı sigortalıların kendileri ile bakmakla yükümlü oldukları eş, çocuk, ana ve babaları genel sağlık sigortası yardımlarından yararlanırlar.

SADECE GENEL SAĞLIK SİGORTASI ÖDENEBİLİR Mİ?

5510 sayılı Yasa’nın 60. Madde’sinin (g) Fıkra’sı gereğince, söz konusu 60. Madde’de belirtilen statülerde bulunanlar dışında kalan ve Türkiye’de ve başka bir ülkede sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunmayanlar ile 01.10.2010 tarihine kadar yeşil kart talebi reddedilen sigortalılar da genel sağlık sigortalısı olabilir ve sadece genel sağlık sigortası primi ödeyebilirler.

SADECE GENEL SAĞLIK SİGORTALISI OLMAK İÇİN NE YAPMAK GEREKİR?

5510 sayılı Yasa’nın 60. Madde’sinin (g) Fıkra’sı kapsamında sadece genel sağlık sigortalısı olmak isteyenlerin SGK’ya giriş bildirgeleri ile başvurmaları ve ödenecek prim tutarının belirlenmesi için gelir testi yapılmak koşuluyla genel sağlık sigortası kapsamına alınmaları sağlanır. Gelir testi yaptırmak istemediğini beyan eden sigortalılar da asgari ücretin iki katı üzerinden prim ödemek koşuluyla genel sağlık sigortalısı yapılır. Yapılan gelir testi sonucunda, asgari ücretin üçte birinden az geliri olanların genel sağlık sigortası primleri devletçe karşılanır ve kendilerine yeşil kart verilir.

GENEL SAĞLIK SİGORTALILIĞI NE ZAMAN BAŞLAR?

Genel sağlık sigortalılığı SGK’ya başvuru tarihinden itibaren, yeşil kart talepleri uygun görülmeyenlerin ise yeşil kart veren merkezlere başvuru tarihinden itibaren başlar.

GENEL SAĞLIK SİGORTASI PRİM ORANI NEDİR?

Genel sağlık sigortası primi, yeşil kart verilmesi uygun görülmeyen kişilerden, gelir testi sonucunda aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık tutarı;

a) Asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar olduğu tespit edilenler, asgari ücretin üçte birinin % 12’si

b) Asgari ücretten, asgari ücretin iki katına kadar olduğu tespit edilenler, asgari ücretin % 12’si

c) Asgari ücretin iki katından fazla olduğu tespit edilenler ise, asgari ücretin iki katının % 12’si tutarında genel sağlık sigortası primi öderler.

ASKERLİK BORÇLANMASI NASIL YAPILIR?

5510 sayılı Yasa’nın 41. Madde’si gereğince, sigortalıların veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları halinde, askerlikte er veya erbaş olarak silah altında veya yedek subay okulunda geçen süreler, prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerinde belirlenecek günlük kazancın % 32’si üzerinden hesaplanacak prim tutarının, borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi koşuluyla borçlandırılır ve borçlandırılan süreler sigortalı hizmet sürelerine eklenir. Askerlik borçlanması yapmak için terhis tezkeresinin aslı veya askerlik şubelerince onaylanacak borçlanma formlarıyla, ilgili sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine başvurulur.

DOĞUM BORÇLANMASI NASIL YAPILIR?

5510 sayılı Yasa’nın 41. Madde’si gereğince, bu Kanun’un 4. Madde’sinin 1. Fıkra’sının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden çalışmaması ve çocuğun yaşaması şartıyla talepte bulunduğu süreler, prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın % 32’si üzerinden hesaplanacak prim tutarının borcun tebliği tarihinden bir ay içinde ödenmesi koşuluyla borçlandırılır ve borçlandırılan süreler sigortalı hizmet sürelerine eklenir. Doğum borçlanması örneği, SGK’ca hazırlanan ve tabi olunan işverence onaylanan başvuru belgeleriyle ilgili sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine başvurularak yapılır.

KAYIT DIŞI ÇALIŞMANIN KAYIT ALTINA ALINMASI İÇİN YAPILMASI GEREKEN İŞLEMLER NELERDİR?

Çalıştıkları işyerinde SGK’ya bildirim yapılmayarak kayıt dışı çalıştırılan müzik sanatçıları, sigortalılıklarının tespiti ve kayıt altına alınmalarının sağlanması için; çalıştıkları süre içersinde 5510 sayılı Yasa’nın 59. Madde’si doğrultusunda ilgili SGK müdürlüğüne yazılı olarak şikayette bulunabilecekleri gibi, 170 nolu ALO SSK hattına da telefonla bildirimde bulunabilirler. Aynı şekilde T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge (Çalışma) müdürlüklerine de yazılı olarak başvuru yapabilirler. 5510 sayılı Yasa’nın 86. Madde’sinin 9. Fıkra’sına göre, kayıt dışı çalıştırılmış olanlar, hizmetlerinin geçtiği (çalışmanın sona erdiği) yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak sigortalı hizmet tespiti davası açabilirler. Mahkeme kararıyla hüküm altına alınan prim ödeme gün sayıları ve aylık kazançlar toplamı dikkate alınarak sigortalı hizmetlere eklenir.

İLETİŞİM:

MÜZİK VE SAHNE SANATÇILARI SENDİKASI (MÜZİK-SEN)

KAVAKLIDERE MAHALLESİ ESAT (AKAY) CADDESİ NO:25/4 ANKARA

TEL: 0312 425 00 44-85 FAKS: 0312 417 86 71

E-MAIL: muziksen@hotmail.com

muziksen@mynet.com

Makaleyi Tavsiye Et | 0 Comments|